سرطان لفنوم یا سرطان غدد لنفاوی نوعی بیماری است که سیستم ایمنی بدن را درگیر میکند. این بیماری یکی از بیماریها خطرناک شناخته میشود چراکه به مهمترین ارگان بدن که خود نقش دفاع از سلامتی را دارد، حمله میکند. اهمیت بررسی علمی و تخصصی لنفوم از آن جهت است که امروزه روشهای درمانی متنوعی مانند شیمیدرمانی، پرتودرمانی، ایمونوتراپی و حتی پیوند سلولهای بنیادی توانستهاند پیش آگهی بیماران را به طور چشمگیری بهبود دهند. در این مقاله به صورت کامل و تخصصی، انواع، علائم، علل، روشهای تشخیص و درمان سرطان لنفوم را بررسی میکنیم تا بیماران و خانوادههای آنان بتوانند تصمیمات آگاهانهتری برای مسیر درمان بگیرند. در این مقاله امکان مشاوره آنلاین با متخصص نیز برای شما فراهم شده است.
سرطان لنفوم یا سرطان غدد لنفاوی چیست؟
سرطان لنفوم یکی از شایعترین سرطانهای سیستم ایمنی است که از سلولهای لنفوسیت منشا میگیرد. این سرطان زمانی بروز میکند که سلولهای ایمنی به طور غیرقابلکنترل رشد کرده و به جای محافظت از بدن، منجر به ایجاد تودههای سرطانی میشوند. از آنجا که لنفوسیتها در غدد لنفاوی، طحال و سایر بافتهای ایمنی وجود دارند، این بیماری میتواند بخشهای مختلف بدن را درگیر کند.
بسیاری از بیماران در ابتدا تنها با تورم بدون درد غدد لنفاوی یا احساس خستگی شدید به پزشک مراجعه میکنند. همین موضوع باعث میشود که تشخیص بیماری در مراحل اولیه دشوار باشد. سرطان غدد لنفاوی اصطلاحی است که گاهی به جای لنفوم به کار میرود و نشان دهنده درگیری مستقیم غدد لنفاوی در این بیماری است.
انواع سرطان لنفوم
همانطور که ذکر کردیم، سرطان لنفوم گروهی از سرطانهاست که از لنفوسیتها، یکی از انواع سلولهای سفید خون، آغاز میشود. این سلولها نقش اصلی در دفاع بدن در برابر عفونتها دارند. هنگامی که رشد و تقسیم این سلولها از کنترل خارج شود، تومورهای بدخیم شکل میگیرند و بیماری ایجاد میشود.
به طور کلی لنفوم به دو دستهی اصلی تقسیم میشود:
- لنفوم هوچکین (Hodgkin Lymphoma)
این نوع نسبتا نادرتر است و با حضور سلولهای خاصی به نام “سلول رید-اشتِرنبرگ” شناخته میشود. بیشتر در افراد جوان و میانسال بروز میکند. بیماران معمولا با بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن یا زیر بغل به پزشک مراجعه میکنند. - لنفوم غیرهوچکین (Non-Hodgkin Lymphoma)
گروه بزرگی از لنفومها را شامل میشود که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. این نوع میتواند در هر سن و سالی بروز کند و میزان شیوع آن از لنفوم هوچکین بیشتر است.
🔆چه چیزی باعث عود سرطان میشود⁉️
انواع لنفوم غیر هوچکین
اصطلاح سرطان غدد لنفاوی به طور عامیانه برای اشاره به هر دو نوع لنفوم استفاده میشود، زیرا اغلب اولین تظاهر بیماری، تورم غدد لنفاوی است.
زیرگروههای متعددی از لنفوم غیرهوچکین وجود دارد که بر اساس سرعت رشد، به دو دسته کم درجه (slow-growing) و پردرجه (aggressive) تقسیم میشوند. لنفومهای کم درجه ممکن است سالها بدون علامت باقی بمانند، اما لنفومهای پردرجه نیاز به درمان سریع و فوری دارند. شناخت نوع دقیق لنفوم اهمیت زیادی دارد، چرا که انتخاب روش درمانی، میزان پاسخ به درمان سرطان و پیشآگهی بیمار به نوع لنفوم بستگی مستقیم دارد. برای این تشخیص دقیق، بیوپسی و بررسی پاتولوژیک ضروری است.
| نوع لنفوم | ویژگیهای اصلی | سن شایع | شیوع | زیرگروهها | نکات مهم |
|---|---|---|---|---|---|
| لنفوم هوچکین (Hodgkin Lymphoma) | حضور سلولهای رید-اشتِرنبرگ؛ تومورهای معمولا محدود به چند غده | ۱۵–۴۰ سال و بالای ۵۵ | کمتر شایع | ندارد | تورم غدد لنفاوی، پاسخ درمانی عالی، پیش آگهی بالا |
| لنفوم غیرهوچکین (Non-Hodgkin Lymphoma) | رشد کنترل نشده لنفوسیتها؛ ممکن در هر بخش سیستم لنفاوی | هر سنی، معمولاً بالای ۶۰ | شایعتر | کم شدت / پر شدت | کم شدت ممکن است دیر علامت دهد / پر شدت نیاز فوری به درمان |
علائم و نشانههای سرطان لنفوم
علائم سرطان لنفوم بسته به محل درگیری و نوع بیماری متفاوت است، اما برخی نشانههای رایج شامل:
- تورم بدون درد غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران
- تبهای مکرر یا شبانه بدون علت مشخص
- تعریق شبانه شدید
- کاهش وزن غیرقابل توجیه طی چند ماه
- خستگی و ضعف عمومی حتی با فعالیتهای سبک
در برخی بیماران، بزرگ شدن طحال یا کبد نیز دیده میشود که میتواند باعث احساس سنگینی در شکم گردد. گاهی اوقات سرفههای مزمن یا تنگی نفس ناشی از فشار تودههای لنفاوی در قفسه سینه بروز میکند. این علائم اختصاصی نیستند و ممکن است در بیماریهای عفونی ساده هم دیده شوند. به همین دلیل تشخیص دقیق سرطان غدد لنفاوی تنها با معاینات تخصصی و آزمایشهای تکمیلی امکانپذیر است. نکته مهم این است که هر فردی با وجود تورم پایدار و بدون درد غدد لنفاوی، به ویژه اگر همراه با تب شبانه و کاهش وزن باشد، باید سریعا به پزشک متخصص مراجعه کند.
راههای ارتباطی با بهترین متخصص درمان سرطان در تهران دکتر غلامرضا احتجاب متخصص رادیوتراپی و کلینیکال انکولوژی
متخصص رادیوتراپی و کلینیکال آنکولوژی
(متخصص درمان سرطان)
تهران، خیابان فاطمی غربی، بعد از چهارراه کارگر، نبش سیندخت شمالی، پلاک ۱۳، طبقه ۳، واحد ۷
شنبه، دوشنبه و چهارشنبه
(با تعیین وقت قبلی – تماس از ساعت ۱۲ الی ۱۸)
۰۲۱-۶۶۵۶۹۵۸۷
۰۹۰۰۲۰۵۸۳۲۰ | ۰۹۰۰۲۰۵۸۱۲۰
عوامل خطر و علل احتمالی سرطان لنفوم
علت دقیق بروز سرطان لنفوم هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما تحقیقات نشان میدهد که مجموعهای از عوامل ژنتیکی و محیطی میتوانند احتمال ابتلا را افزایش دهند. مهمترین این عوامل عبارتند از:
ضعف سیستم ایمنی
سیستم ایمنی وظیفه دارد سلولهای غیرطبیعی را شناسایی و نابود کند. در افرادی که به دلیل ابتلا به HIV یا مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی (مانند بیماران پیوند عضو) دچار ضعف ایمنی هستند، این نظارت طبیعی کاهش مییابد و امکان رشد و تکثیر سلولهای سرطانی فراهم میشود.
عفونتهای ویروسی و باکتریایی
ویروس اپشتین بار (EBV) میتواند باعث تغییر در DNA لنفوسیتها شود و زمینه ساز برخی انواع لنفوم، به ویژه لنفوم هوچکین گردد. همچنین ویروس HTLV-1 با ایجاد تغییرات ژنتیکی در سلولها به بروز لنفوم کمک میکند. از سوی دیگر، عفونت مزمن ناشی از هلیکوباکتر پیلوری در معده، با تحریک مداوم سلولهای لنفاوی میتواند منجر به نوعی لنفوم معده شود.
عوامل ژنتیکی
نقش ژنتیک در سرطان را نمیتوان دست کم گرفت. وجود سابقه خانوادگی ابتلا به لنفوم نشان دهنده نقش ژنهای معیوب یا استعداد ارثی در افزایش خطر است. این ژنها ممکن است سبب شوند سلولها در برابر آسیبهای محیطی آسیب پذیرتر شوند.
قرار گرفتن مداوم در معرض مواد شیمیایی و اشعه
تماس طولانی مدت با برخی حلالهای صنعتی یا مواد شیمیایی میتواند به DNA سلولهای ایمنی آسیب وارد کند. همچنین رادیوتراپی یا قرار گرفتن در معرض اشعههای پرانرژی احتمال بروز جهشهای سلولی و ایجاد لنفوم را افزایش میدهد.
در واقع، هیچ یک از این عوامل به تنهایی سرطان ایجاد نمیکنند، بلکه تعامل میان ژنتیک فرد و عوامل محیطی موجب بروز سرطان لنفوم میشود.
💸هزینه شیمی درمانی در سال ۱۴۰۴ چقدر است⁉️
روشهای تشخیص سرطان لنفوم
تشخیص دقیق لنفوم تنها بر اساس علائم بالینی امکانپذیر نیست و نیاز به آزمایشهای تخصصی دارد:
معاینه بالینی: پزشک غدد لنفاوی بزرگشده را بررسی میکند.
بیوپسی غدد لنفاوی: مهمترین روش تشخیص است که در آن نمونهای از غده برای بررسی پاتولوژیک برداشته میشود.
آزمایش خون: شمارش سلولهای خونی و مارکرهای اختصاصی بررسی میشود.
تصویربرداری: سی تی اسکن و PET Scan برای تعیین وسعت درگیری به کار میروند.
بیوپسی مغز استخوان: برای تشخیص درگیری مغز استخوان انجام میشود.
با ترکیب نتایج این آزمایشها، نوع دقیق لنفوم، مرحله بیماری و بهترین روش درمانی مشخص خواهد شد.
🌟آیا درباره تومور نورواندوکرین اطلاعات دارید؟ اگر به این بیماری مبتلا هستید و نیاز به راهنمایی بیشتر و تخصصی دارید با شمارههای زیر تماس بگیرید👇🏼
☎️۰۹۰۰۲۰۵۸۳۲۰ 📞۰۹۰۰۲۰۵۸۱۲۰☎️
روشهای درمان سرطان لنفوم
درمان سرطان لنفوم بسته به نوع، مرحله بیماری و وضعیت عمومی بیمار انتخاب میشود:
- شیمی درمانی: رایجترین درمان شیمی درمانی است که داروهای ضدسرطان باعث از بین رفتن سلولهای سرطانی میشوند.
- پرتودرمانی: در مواردی که توده محدود باشد استفاده میشود.
- ایمونوتراپی و داروهای هدفمند: تارگت تراپی و ایمونوتراپی با تحریک سیستم ایمنی بدن علیه سلولهای سرطانی عمل میکنند.
- پیوند سلولهای بنیادی: برای بیماران با لنفوم مقاوم یا عودکننده به کار میرود.
امروزه ترکیب این روشها، باعث افزایش چشمگیر نرخ بقا در بیماران مبتلا به سرطان غدد لنفاوی شده است.
پیش آگهی و میزان بقا در سرطان لنفوم
به طور کلی، لنفوم هوچکین در مقایسه با بسیاری از سرطانها پیش آگهی مطلوبتری دارد و در صورت تشخیص زودهنگام، بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران میتوانند درمان کامل را تجربه کنند. لنفوم غیرهوچکین طیف وسیعی از بیماریها را شامل میشود؛ برخی از انواع کم درجه ممکن است سالها بدون نیاز به درمان جدی پایدار باقی بمانند، در حالی که انواع پر درجه نیازمند درمان فوری هستند اما در صورت پاسخ خوب به شیمی درمانی و ایمونوتراپی، امکان بهبودی چشمگیر وجود دارد.
تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در بهبود بقا افراد دارد. سرطان غدد لنفاوی در مراحل اولیه معمولا پاسخ بسیار خوبی به درمان میدهد. امروزه با پیشرفت روشهای نوین مانند داروهای هدفمند و پیوند سلولهای بنیادی، امید به زندگی بیماران افزایش یافته و بسیاری میتوانند سالها زندگی فعال، سالم و با کیفیت داشته باشند.
❓سوالات متداول درباره سرطان لنفوم
بله. بسیاری از بیماران با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی یا داروهای هدفمند میتوانند سالها زندگی سالم داشته باشند و حتی بهبود کامل پیدا کنند.
میزان بقا به نوع و مرحله بیماری بستگی دارد. در لنفوم هوچکین، بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران در صورت درمان زودهنگام به بهبودی کامل میرسند. در لنفوم غیرهوچکین نیز بسته به نوع بیماری، پیشآگهی میتواند از بسیار مطلوب تا متوسط متغیر باشد.
بله. رعایت تغذیه سالم، فعالیت بدنی سبک، اجتناب از عفونتها و دریافت حمایت روانی نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد.
شایعترین علامت تورم بدون درد غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران است. تب شبانه، تعریق شدید، کاهش وزن غیر قابل توضیح و خستگی مداوم نیز میتوانند نشانههای هشدار دهنده باشند.
به موقع به پزشک مراجعه کنید!
سرطان لنفوم یا سرطان غدد لنفاوی بیماری پیچیدهای است که میتواند زندگی بیماران را تحت تاثیر قرار دهد. شناخت علائم اولیه، مراجعه به موقع به پزشک و استفاده از روشهای نوین درمانی میتواند شانس بهبودی را افزایش دهد. تحقیقات پزشکی امیدهای تازهای برای درمان قطعی این بیماری ایجاد کرده است. بنابراین، آگاهی و پیگیری نقش اساسی در مدیریت لنفوم دارد.