جراحی سرطان پروستات همچنان یکی از موثرترین مداخلات درمانی این بیماری در مراحل موضعی به شمار میآید. این روش با هدف برداشتن کامل بافت سرطانی، پیشگیری از پیشرفت بیماری و حفظ کیفیت زندگی بیمار انجام میشود. در این مقاله تمامی نکات درباره جراحی پروستات بدخیم و انواع آن برای شما نوشته شده است. اگر شما هم درگیر این بیماری هستید و جراحی یکی از راههای درمان شماست اما درباره آن شک و تردید دارید، در انتهای مطلب میتوانید به صورت آنلاین با متخصص مشورت کنید.
اهمیت جراحی سرطان پروستات در درمان بیماری
جراحی سرطان پروستات برای بیمارانی که بیماری آنها در مراحل اولیه یا موضعی قرار دارد، یکی از موثرترین و قطعیترین روشهای درمانی بهشمار میآید. این جراحی با هدف برداشتن کامل بافت سرطانی انجام میشود و این فرصت را فراهم میکند که حاشیههای تومور به صورت دقیق زیر میکروسکوپ بررسی شوند. به همین دلیل، جراحی نسبت به بسیاری از روشهای غیرتهاجمی، امکان ارزیابی دقیقتری از میزان ریشه کنی سرطان را ارائه میدهد. علاوه بر این، انجام جراحی در زمان مناسب میتواند به طور قابل توجهی احتمال بازگشت بیماری را کاهش دهد و طول عمر بیمار را افزایش دهد.
در سالهای اخیر، پیشرفت در تکنیکهایی مانند جراحی لاپاراسکوپیک و جراحی رباتیک باعث شده این درمان با دقت بالاتر، عوارض کمتر و دوره نقاهت کوتاهتری همراه باشد. این روشهای کم تهاجمی به جراح اجازه میدهند ساختارهای حساس اطراف پروستات، مانند اعصاب مسئول کنترل ادرار و عملکرد جنسی، با دقت بیشتری حفظ شوند. نتیجه این پیشرفتها، بهبود کیفیت زندگی بیماران پس از درمان و افزایش احتمال حفظ عملکردهای طبیعی بدن است.
در چه مرحلهای از سرطان پروستات نیاز به جراحی است؟
جراحی معمولاً زمانی انجام میشود که سرطان پروستات هنوز در مراحل اولیه است و از غده پروستات خارج نشده. در این مرحله، تومور بهصورت محدود رشد کرده و امکان برداشتن کامل آن وجود دارد. وقتی پزشکان تشخیص میدهند که سرطان به استخوانها، غدد لنفاوی یا سایر ارگانها نرسیده، جراحی میتواند بهترین گزینه باشد، چون در این شرایط احتمال درمان کامل بسیار بالا است.
در بعضی بیماران که سرطان کمی پیشرفتهتر شده اما هنوز قابلکنترل است، باز هم ممکن است جراحی پیشنهاد شود؛ بهخصوص اگر پزشک تشخیص دهد که برداشتن پروستات کمک میکند بیماری مهار شود و از گسترش بیشتر جلوگیری گردد. همچنین در بیمارانی که قبلا رادیوتراپی کردهاند و دوباره با عود سرطان روبهرو میشوند، گاهی جراحی بهعنوان یک گزینه نجاتبخش مطرح میشود.
🌟همه چیز را درباره تومور نورواندوکرین بدانید‼️
انواع روشهای جراحی سرطان پروستات
انتخاب تکنیک مناسب به عوامل گوناگونی مانند مرحله سرطان، سایز پروستات، وضعیت سنی، بیماریهای همراه و مهارت جراح بستگی دارد.
۱. پروستاتکتومی رادیکال باز
در این روش سنتی، جراح با ایجاد یک برش نسبتا بزرگ روی شکم، به طور مستقیم به بافت پروستات دسترسی پیدا میکند و آن را خارج میسازد. مزیت اصلی این تکنیک، دید وسیع و کنترل کامل جراح بر رگها و اعصاب اطراف پروستات است. از طرف دیگر، به دلیل برش بزرگتر، دوران نقاهت کمی طولانیتر است و بیمار ممکن است درد بیشتری نسبت به روشهای کمتهاجمی تجربه کند. با این حال، همچنان یکی از روشهای قابل اعتماد برای درمان سرطان پروستات به ویژه در موارد پیچیده محسوب میشود.
۲. پروستاتکتومی لاپاراسکوپیک
در این روش کمتهاجمی، جراح به جای برش بزرگ، چند برش کوچک روی شکم ایجاد میکند و با ابزارهای ظریف لاپاراسکوپی پروستات را خارج میکند. مزیتهای اصلی این تکنیک شامل خونریزی کمتر، درد کمتر و بهبود سریعتر بیمار است. به طوری که اکثر افراد میتوانند زودتر به فعالیتهای روزمره برگردند.
۳. جراحی رباتیک
این روش پیشرفته با کمک ربات انجام میشود؛ رباتی که توسط جراح کنترل میشود و حرکات بسیار دقیق و بدون لرزش ارائه میدهد. همین دقت بالا امکان محافظت بیشتر از اعصاب مسئول کنترل ادرار و عملکرد جنسی را فراهم میکند.
۴. جراحی سالویج پس از رادیوتراپی
گاهی سرطان پروستات پس از انجام پرتودرمانی دوباره فعال میشود. در چنین شرایطی، جراحی سالویج میتواند یکی از گزینههای درمانی باشد. این نوع جراحی به دلیل تغییرات ایجاد شده در بافت پروستات بعد از رادیوتراپی پیچیدهتر است، اما اگر در افراد مناسب انجام شود، میتواند مانع پیشرفت مجدد بیماری شود. این روش معمولا زمانی توصیه میشود که هنوز سرطان در مراحل قابل کنترل باشد و بیمار از نظر عمومی شرایط مناسبی داشته باشد.
اگر درباره جراحی پروستات بدخیم سوالی دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود.
معیارهای انتخاب بیمار برای جراحی
جراحی سرطان پروستات زمانی انجام میشود که بیماری در مراحل اولیه یا موضعی باشد و احتمال درمان کامل از طریق برداشتن پروستات وجود داشته باشد. شرایط جسمی بیمار، سن، نتیجه بیوپسی و سطح PSA همگی نقش مهمی در تصمیم گیری دارند. معمولا این روش زمانی توصیه میشود که بیمار توان تحمل جراحی را داشته باشد و سرطان هنوز از غده پروستات خارج نشده باشد.
افرادی که معمولا کاندید مناسب این جراحی هستند شامل موارد زیر میشوند:
- بیمارانی که سرطان آنها در مراحل T1 یا T2 قرار دارد و تومور فقط داخل پروستات دیده میشود.
- مردانی که کمتر از ۷۵ سال سن دارند و از سلامت عمومی خوبی برخوردار هستند.
- بیمارانی که نمره گلیسون آنها در محدوده پایین تا متوسط قرار میگیرد و احتمال تهاجم سرطان کمتر است.
- مردان جوان یا میانسالی که تمایل دارند عملکردهای مهمی مانند کنترل ادرار و توان جنسی با احتمال بیشتری حفظ شود.
- بیمارانی که پس از رادیوتراپی با عود سرطان مواجه میشوند و شرایط لازم برای جراحی سالویج را دارند.
این ویژگیها به تیم درمان کمک میکند بهترین تصمیم را برای انتخاب نوع درمان بگیرد و بیشترین شانس درمان موثر برای بیمار فراهم شود.
🌟تعداد جلسات شیمی درمانی برای درمان سرطان چقدر است؟
مراحل انجام جراحی سرطان پروستات
جراحی سرطان پروستات به ترتیب مراحل زیر انجام میشود:
۱. بیهوشی عمومی یا بیحسی اسپاینال
جراحی با یکی از دو روش بیهوشی انجام میشود؛ یا بیمار کاملاً بیهوش میشود و چیزی احساس نمیکند، یا با بیحسی اسپاینال فقط پایین تنه بیحس میشود و بیمار در حالت هوشیار اما بدون درد قرار میگیرد. انتخاب روش بیهوشی به شرایط سلامتی بیمار و نظر متخصص بیهوشی بستگی دارد.
۲. دسترسی به پروستات از طریق شکم یا پرینه
پس از بیهوشی، جراح از یکی از دو مسیر وارد میشود: از روی شکم یا از ناحیه بین بیضهها و مقعد (پرینه). هدف این مرحله رسیدن به محل قرارگیری پروستات است. انتخاب مسیر، بسته به نوع جراحی متفاوت خواهد بود.
۳. جدا کردن و برداشتن کامل پروستات
در این مرحله پروستات همراه با وزیکولهای سمینال که غدههای کوچک تولیدکننده مایع منی هستند، به طور کامل خارج میشود. جراح تلاش میکند هنگام خارج سازی، اعصاب مهم اطراف پروستات را تا حد امکان حفظ کند تا عملکرد طبیعی بدن بیمار کمتر دچار اختلال شود.
۴. اتصال مجدد مجرای ادرار به مثانه
پس از برداشتن پروستات، جراح باید مسیر خروج ادرار را دوباره برقرار کند. این کار با اتصال مجدد انتهای مجرای ادرار به مثانه انجام میشود. اگر این اتصال با دقت بالا انجام شود، احتمال بروز مشکلاتی مثل نشت ادرار یا تنگی مجرا به حداقل میرسد.
۵. قرار دادن درن یا کاتتر فولی
در پایان عمل، یک لوله باریک به نام کاتتر فولی در مثانه قرار داده میشود تا جریان ادرار برای مدتی کنترل و هدایت شود و محل جراحی فرصت ترمیم پیدا کند. این کاتتر معمولا ۷ تا ۱۴ روز باقی میماند و خارج کردن آن برای بیمار دردناک نیست.
نتایج پس از جراحی سرطان پروستات
جراحی سرطان پروستات معمولا نتایج خوبی به همراه دارد، اما میزان موفقیت آن به چند عامل مهم بستگی دارد. هدف این مرحله این است که بیمار بداند بعد از عمل چه انتظاری میتواند داشته باشد و چه چیزهایی نشان دهنده بهبودی کامل یا احتمال عود سرطان هستند.
۱. بررسی بافت خارج شده از پروستات
بعد از جراحی، بافت پروستات به آزمایشگاه ارسال میشود. اگر مشخص شود که تمام بافت سرطانی به طور کامل برداشته شده، احتمال بازگشت سرطان بسیار پایین است اما اگر سلولهای سرطانی در لبههای برش خورده دیده شود، پزشک ممکن است برای اطمینان از کنترل کامل بیماری، رادیوتراپی تکمیلی را توصیه کند.
۲. سطح PSA پس از عمل
PSA مادهای است که توسط پروستات تولید میشود. بعد از جراحی، چون پروستات برداشته شده، سطح PSA باید تقریبا به صفر برسد. اگر PSA پایین بماند، نشانه خوبی از کنترل سرطان است اما اگر PSA دوباره افزایش پیدا کند، احتمال عود وجود دارد و باید آزمایشها و بررسیهای بیشتری انجام شود.
۳. کیفیت زندگی و روند بازگشت عملکرد طبیعی
بهبود کنترل ادرار و عملکرد جنسی به چند ماه زمان نیاز دارد و این روند در هر بیمار متفاوت است. عواملی مانند سن بیمار، تکنیک جراحی، میزان حفظ اعصاب، و مهارت جراح در این موضوع اثر زیادی دارند.
🩺نتایج جراحی پروستات با گذشت زمان و بررسیهای تخصصی مشخص خواهد شد. نکنه مهم انتخاب بهترین روش درمان است که با مراجعه به بهترین متخصص درمان سرطان در تهران میسر میشود. برای دریافت مشاوره آنلاین میتوانید از طریق شماره زیر با پزشک در تماس باشید👇🏼
📲۰۹۰۰۲۰۵۸۱۲۰💬
مراقبتهای بعد از جراحی
مراقبتهای پس از عمل نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و بهبود کیفیت زندگی دارند.
- مصرف داروهای ضدالتهاب و مسکنها برای کنترل درد بعد از عمل کافی هستند اما باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.
- کاتتر ممکن است بین ۷ تا ۱۴ روز باقی بماند. رعایت بهداشت طبق دستورالعملهای حرفهای و مصرف مایعات کافی ضروری است.
- راه رفتن سبک برای بهبود گردش خون از روزهای اول توصیه میشود، اما فعالیتهای سنگین تا چند هفته ممنوع است.
- تمرینات تخصصی کف لگن باید با مشورت پزشک انجام شود. این تمرینات روند بازگشت کنترل ادرار را سریعتر میکنند.
ترکیب جراحی سرطان کبد با دیگر روشهای درمانی
در درمان سرطان کبد، جراحی همیشه تنها راه حل نیست بلکه در بسیاری از مواقع، بهترین نتیجه زمانی بدست میآید که جراحی با روشهای دیگری مثل شیمی درمانی، رادیو فرکوئنسی، آمبولیزاسیون یا حتی درمانهای هدفمند و ایمنی درمانی ترکیب شود. هدف از این ترکیب درمانی، کوچک کردن تومور قبل از جراحی، جلوگیری از رشد سلولهای سرطانی باقی مانده پس از عمل و افزایش شانس کنترل طولانی مدت بیماری است.
برای مثال، اگر اندازه تومور بزرگ باشد یا در ناحیه حساسی قرار گرفته باشد، پزشک ممکن است پیش از عمل از درمانهایی مثل شیمی درمانی یا رادیوتراپی هدفمند استفاده کند تا تومور کوچکتر شود و جراحی امنتر انجام شود. بعد از جراحی نیز ممکن است بسته به شرایط بیمار، درمانهای تکمیلی مثل داروهای هدفمند یا ایمنی درمانی توصیه شود تا خطر بازگشت سرطان کاهش یابد. این رویکرد چندمرحلهای باعث میشود درمان سرطان کبد دقیقتر، موثرتر و متناسب با شرایط هر بیمار طراحی شود.
عوارض جراحی پروستات
هیچ مداخلهای بدون عارضه نیست، و آگاهی بیمار از این موارد برای تصمیمگیری صحیح ضروری است.
- بیاختیاری ادراری
- اختلال نعوظ
- تنگی مجرا
- خونریزی و عفونت
این عوارض با رعایت اصول جراحی و مراقبتهای بعد از عمل به حداقل میرسند.
❓سوالات متداول درباره جراحی سرطان پروستات
جراحی یکی از موثرترین روشها برای درمان سرطان پروستات در مراحل اولیه است، اما بهترین روش برای هر بیمار متفاوت است. پزشک براساس سن، وضعیت سلامتی و مرحله بیماری تصمیم میگیرد که جراحی مناسبترین گزینه هست یا نه.
بیشتر بیماران طی ۲ تا ۶ هفته به زندگی روزمره برمیگردند. روشهای کمتهاجمی و رباتیک دوران نقاهت را کوتاهتر میکنند و معمولا درد و خونریزی کمتری دارند.
بیاختیاری ادرار ممکن است در ماههای اول رخ دهد، اما به مرور زمان بهتر میشود. تمرینات کف لگن و فیزیوتراپی کمک زیادی به بازگشت کنترل ادرار میکنند.
در برخی بیماران ممکن است اختلال نعوظ ایجاد شود، اما با گذشت زمان و انجام درمانهای حمایتی، بسیاری از افراد عملکرد جنسی خود را دوباره به دست میآورند.
خیر. جراحی بیشتر برای بیمارانی مناسب است که سرطان آنها محدود و قابل برداشت است و از نظر بدنی توان تحمل عمل را دارند. در مراحل پیشرفتهتر، معمولا روشهای دیگری پیشنهاد میشود.
جمع بندی
جراحی سرطان پروستات یکی از موثرترین و قطعیترین روشهای درمان سرطان پروستات در مراحل اولیه و برخی مراحل پیشرفته است. پیشرفت تکنیکهای جراحی، استفاده از روشهای رباتیک و لاپاروسکوپیک، و انتخاب صحیح بیمار سبب شده نتایج درمانی روزبهروز بهتر شود. آگاهی بیمار از مزایا، محدودیتها و عوارض احتمالی این روش، بخش مهمی از مسیر درمان موفق به شمار میرود. در کنار این موارد، پیگیری منظم و ارزیابی دقیق PSA پس از عمل، جهت بررسی احتمال عود بیماری ضروری است.