سرطان روده یا کولون چیست و چه علائمی دارد؟

سرطان کولون یا سرطان روده یکی از شایع ‌ترین انواع سرطان‌ها در جهان است که به طور مستقیم روده بزرگ، بخشی از سیستم گوارشی، را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری به دلیل رشد غیرطبیعی سلول‌ها در پوشش داخلی روده بزرگ آغاز می‌شود و اگر به موقع تشخیص داده نشود، به سایر نقاط بدن گسترش می‌یابد. تشخیص زودهنگام سرطان کولون نقش حیاتی در موفقیت درمان دارد و با پیشرفت‌های پزشکی، روش‌های غربالگری و درمانی مؤثری برای مدیریت این بیماری در دسترس است.

سرطان کولون چیست؟

سرطان کولون، که به نام سرطان روده بزرگ نیز شناخته می‌شود، نوعی سرطان است که در دیواره داخلی روده بزرگ آغاز می‌شود. این سرطان معمولاً از پولیپ‌ های غیر سرطانی در روده بزرگ شروع می‌شود که با گذشت زمان به سلول ‌های سرطانی تبدیل می‌شوند. تشخیص زودهنگام و درمان سرطان روده به موقع شانس بهبودی را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

علائم سرطان کولون

علائم سرطان کولون بسته به موقعیت تومور و مرحله بیماری متفاوت است، اما برخی از علائم رایج این بیماری، عبارتند از:

تغییرات در اجابت مزاج:  شامل اسهال یا یبوست مداوم یا تغییر در عادت‌ های اجابت مزاج که به طور غیرمنتظره و بدون دلیل مشخصی ایجاد می‌شود.

خونریزی از مقعد یا خون در مدفوع:  یکی از علائم رایج سرطان کولون است که به صورت خون قرمز روشن یا مدفوع سیاه و چسبناک نمایان می‌شود.

درد یا گرفتگی شکم:  احساس درد، گرفتگی یا نفخ در ناحیه شکم، که به دلیل انسداد روده ناشی از تومور می‌باشد.

کاهش وزن غیرمترقبه: کاهش وزن سریع و بدون دلیل مشخص که به دلیل سوء تغذیه یا جذب ناکافی مواد مغذی می‌باشد.

خستگی یا ضعف: احساس خستگی شدید و ضعف که ناشی از خونریزی داخلی و کم‌ خونی است.

حس سیری یا احساس کامل بودن:  حتی پس از خوردن مقدار کمی غذا، احساس سیری و پُری شکم.

تهوع و استفراغ:  در برخی موارد، به‌ ویژه زمانی که تومور باعث انسداد روده می‌شود، فرد دچار تهوع و استفراغ می‌شود.

🌟تفاوت شیمی درمانی و پرتودرمانی؛ کدام بهتر است⁉️

دلایل ابتلا به سرطان روده و کولون

سرطان کولون به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود و عوامل مختلفی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند. برخی از این عوامل عبارتند از:

سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی

یکی از مهم‌ترین عوامل خطر در ابتلا به سرطان روده، سابقه خانوادگی و زمینه ژنتیکی است. افرادی که یکی از بستگان درجه یک آن‌ها مانند پدر، مادر یا خواهر و برادر به سرطان روده مبتلا شده‌اند، بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند، زیرا ممکن است برخی جهش‌های ژنتیکی مشترک در خانواده وجود داشته باشد. در این شرایط، سلول‌ها کنترل طبیعی رشد و تقسیم خود را از دست می‌دهند و احتمال تبدیل شدن آن‌ها به توده‌های سرطانی افزایش می‌یابد.

پولیپ‌های روده بزرگ

پولیپ‌ها، توده‌های کوچک و معمولا خوش‌خیمی هستند که در دیواره داخلی روده بزرگ شکل می‌گیرند، اما برخی از آن‌ها به مرور زمان می‌توانند به سرطان روده تبدیل شوند. این فرایند تدریجی است و ممکن است چندین سال طول بکشد تا یک پولیپ آدنوماتوز به تومور بدخیم تبدیل شود به همین دلیل شناسایی و برداشتن پولیپ‌ها در کولونوسکوپی نقش مهمی در پیشگیری از سرطان روده دارد.

رژیم غذایی ناسالم

الگوی تغذیه نقش قابل‌ توجهی در افزایش یا کاهش خطر سرطان روده دارد. مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری‌ شده، غذاهای پرچرب و سرخ‌ کردنی و همچنین دریافت کم فیبر می‌تواند زمینه را برای ایجاد تغییرات التهابی و آسیب به سلول‌های روده فراهم کند. فیبر غذایی به حرکت منظم مواد در روده کمک می‌کند و زمان تماس مواد سرطان‌زا با دیواره روده را کاهش می‌دهد، بنابراین کمبود آن می‌تواند احتمال آسیب سلولی را بالا ببرد. علاوه بر این، مصرف الکل و سیگار باعث تولید ترکیبات شیمیایی مضر در بدن می‌شود که می‌توانند به DNA سلول‌های روده آسیب بزنند و در درازمدت خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش دهند.

بیماری‌های التهابی روده

بیماری‌هایی مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون که باعث التهاب مزمن در روده بزرگ می‌شوند، می‌توانند خطر سرطان روده را افزایش دهند. التهاب طولانی‌ مدت باعث آسیب مداوم به سلول‌های پوششی روده می‌شود و بدن برای ترمیم این آسیب‌ها، تقسیم سلولی بیشتری انجام می‌دهد. هرچه تعداد دفعات تقسیم سلولی بیشتر شود، احتمال بروز خطاهای ژنتیکی نیز افزایش می‌یابد و این خطاها می‌توانند در نهایت به تغییرات پیش‌سرطانی منجر شوند.

چاقی و کم‌تحرکی

چاقی و سبک زندگی کم‌ تحرک از عوامل مهم در افزایش خطر سرطان روده به شمار می‌روند. بافت چربی اضافی در بدن باعث افزایش سطح هورمون‌هایی مانند انسولین و فاکتورهای رشد می‌شود که می‌توانند رشد سلول‌های غیرطبیعی را تحریک کنند. علاوه بر این، چاقی با افزایش التهاب مزمن در بدن همراه است و این التهاب مداوم می‌تواند به تغییرات سلولی در دیواره روده منجر شود.

دیابت نوع ۲

افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نیز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان روده قرار دارند، زیرا مقاومت به انسولین و افزایش سطح انسولین در خون می‌تواند رشد سلول‌های سرطانی را تحریک کند. انسولین و فاکتورهای رشد وابسته به آن بر تقسیم سلولی اثر می‌گذارند و در صورت عدم تعادل، ممکن است باعث تکثیر بیش از حد سلول‌های روده شوند.

راه های ارتباطی با بهترین متخصص درمان سرطان در تهران

انواع سرطان کولون

سرطان کولون به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که بر اساس نوع سلول‌ های سرطانی و محل بروز آن در روده بزرگ شناسایی می‌شوند. برخی از انواع رایج سرطان کولون، عبارتند از:

آدنوکارسینوم کولون : این نوع از سرطان، شایع‌ ترین نوع سرطان کولون است و از سلول ‌های غددی که در دیواره داخلی روده بزرگ وجود دارند، شروع می‌شود. آدنوکارسینوم کولون به تدریج از پولیپ ‌های غیرسرطانی به سرطان تبدیل می‌شود و معمولاً در بخش‌ های انتهایی روده بزرگ مشاهده می‌شود.

کارسینوئید کولون : کارسینوئید ها تومورهایی هستند که از سلول ‌های خاص در روده بزرگ به نام سلول ‌های درون‌ ریز  که هورمون‌ها را ترشح می‌کنند ، شروع می‌شوند. این تومورها معمولاً کند رشد می‌کنند و اغلب در مراحل اولیه هیچ علائمی ایجاد نمی‌کنند.

لنفوم کولون: این نوع سرطان نادر است و از سلول ‌های سیستم ایمنی بدن در روده بزرگ شروع می‌شود. لنفوم کولون معمولاً به شکل توده‌ های غیرطبیعی در روده بزرگ ظاهر می‌شود و با علائمی مشابه سرطان کولون معمولی همراه است.

سارکومای کولون : این نوع سرطان از بافت‌ های نرم مانند عضلات یا بافت ‌های پیوندی روده بزرگ آغاز می‌شود. سارکومای کولون نادر است و به طور معمول به‌عنوان یک تومور بزرگ و مهاجم شناخته می‌شود که به سرعت گسترش می‌یابد.

🌟از کجا بفهمیم شیمی درمانی جواب داده است⁉️

عوارض خطرناک سرطان کولون

• خونریزی داخلی
• انسداد روده
• متاستاز
• کمبود تغذیه
• کاهش وزن شدید

افراد در معرض سرطان کولون

✅ سابقه خانوادگی سرطان کولون، به ‌ویژه در افرادی که والدین یا خواهر و برادر مبتلا به این بیماری هستند.

✅ رژیم غذایی غنی از چربی ‌های اشباع، مصرف کم فیبر، و مصرف زیاد گوشت‌ های فرآوری شده نیز خطر ابتلا را افزایش می‌دهد. سیگار کشیدن، مصرف الکل، چاقی و عدم تحرک بدنی از دیگر عوامل خطر محسوب می‌شوند.

✅ سن بالای 50 سال نیز یکی از فاکتورهای مهم خطر برای ابتلا به سرطان کولون است.

✅ افراد مبتلا به بیماری‌ های التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون نیز بیشتر در معرض خطر ابتلا به این نوع سرطان قرار دارند.

اگر درباره این موضوع نیاز به مشاوره دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود:

تشخیص سرطان کولون

تشخیص سرطان کولون معمولاً از طریق ترکیب ارزیابی ‌های بالینی و آزمایش ‌های تصویربرداری انجام می‌شود. پزشک ابتدا با بررسی تاریخچه پزشکی و علائم بیمار، از جمله تغییرات در اجابت مزاج، خونریزی از مقعد و کاهش وزن غیرمترقبه، به تشخیص اولیه می‌پردازد. سپس، آزمایش ‌های تصویربرداری مانند کولونوسکوپی  برای مشاهده مستقیم روده بزرگ و بررسی وجود تومور یا پولیپ ‌های سرطانی انجام می‌شود. در صورتی که تومور مشکوک باشد، بیوپسی برای نمونه ‌برداری از بافت و تعیین سرطانی بودن آن انجام می‌شود. علاوه بر این، آزمایش ‌های تصویربرداری مانند سی‌ تی ‌اسکن یا ام ‌آر ‌آی برای ارزیابی گسترش بیماری و تعیین مرحله آن به کار می‌روند. این ارزیابی‌ ها به پزشک کمک می‌کنند تا تشخیص نهایی را برای آغاز درمان ‌های مناسب تعیین کند.

❓سوالات متداول درباره سرطان روده

نتیجه گیری

سرطان کولون یکی از بیماری‌ های جدی است که با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. آگاهی از علائم و عوامل خطر، و انجام معاینات منظم از جمله کولونوسکوپی، به شناسایی سریع‌ این بیماری کمک می‌کند و شانس موفقیت درمان را افزایش می‌دهد. با رعایت سبک زندگی سالم، رژیم غذایی متعادل  و فعالیت بدنی منظم، می‌توان خطر ابتلا به سرطان کولون را کاهش داد. در نهایت، پیگیری دقیق درمان‌ ها و مشاوره با پزشکان متخصص، نقش مهمی در مدیریت و بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان کولون دارد.