تمامی نکاتی که باید درباره پرتو درمانی در سرطان سینه

پرتو درمانی سرطان سینه یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین روش‌های درمانی در کنترل و مهار این بیماری شایع محسوب می‌شود که نقش کلیدی در کاهش خطر بازگشت سرطان دارد. شناخت دقیق نحوه عملکرد پرتودرمانی می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و کاهش اضطراب بیماران کمک کند. در این مقاله تمامی نکاتی که نیاز است درباره رادیوتراپی سرطان پستان بدانید به شما توضیح می‌دهیم، همچنین برای دریافت مشاوره تخصصی از متخصص نیز تا پایان مقاله با ما همراه باشید.

پرتو درمانی در سرطان سینه چیست؟

پرتو درمانی سرطان سینه یک روش درمان سرطان سینه به صورت موضعی است که در آن از پرتوهای یونیزه‌ کننده با انرژی بالا برای تخریب DNA سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این پرتوها مانع تکثیر سلول‌های بدخیم شده و باعث از بین رفتن آن‌ها می‌شوند، در حالیکه با تکنیک‌های دقیق، آسیب به بافت‌های سالم اطراف به حداقل می‌رسد.

اهمیت پرتو درمانی در توانایی آن برای نابودی سلول‌های سرطانی میکروسکوپی نهفته است؛ سلول‌هایی که ممکن است پس از جراحی باقی بمانند و قابل تشخیص نباشند. مطالعات علمی نشان داده‌اند که رادیوتراپی در سرطان پستان خطر عود موضعی را کاهش داده و بقای بدون بیماری را بهبود می‌بخشد، به همین دلیل بخشی ثابت از درمان استاندارد سرطان سینه محسوب می‌شود.

اهداف پرتو درمانی در سرطان سینه

اهداف پرتو درمانی سرطان سینه بسته به مرحله بیماری، نوع جراحی و ویژگی‌های پاتولوژیک تومور متفاوت است. مهمترین اهداف عبارت‌اند از:

• کاهش خطر عود موضعی پس از جراحی
• نابودی سلول‌های سرطانی باقی‌ مانده در بستر تومور یا غدد لنفاوی
• کمک به حفظ ساختار سینه در درمان‌های محافظه کارانه
• بهبود کنترل بیماری در بیماران پرخطر
• کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی در موارد پیشرفته یا متاستاتیک

🩺تعیین مراحل سرطان سینه یکی از موارد تاثیرگذار برای انتخاب رادیوتراپی برای سرطان سینه است. برای دریافت اطلاعات بیشتر با شماره زیر در تماس باشید👇🏼
📲۰۹۰۰۲۰۵۸۱۲۰💬

چه زمانی درمان سرطان سینه با پرتودرمانی انجام می‌شود؟

پرتو درمانی سرطان سینه معمولا در شرایط زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

پرتودرمانی پس از لامپکتومی

پس از جراحی سرطان سینه، احتمال باقی ماندن سلول‌های سرطانی میکروسکوپی وجود دارد. پرتودرمانی با هدف نابودی این سلول‌ها انجام می‌شود و خطر عود موضعی سرطان را به‌ طور قابل‌ توجهی کاهش می‌دهد. این روش امکان حفظ ساختار سینه را بدون کاهش اثربخشی درمان فراهم می‌کند. به همین دلیل، رادیوتراپی بخش استاندارد درمان پس از لامپکتومی محسوب می‌شود.

پرتودرمانی پس از ماستکتومی

پرتودرمانی پس از ماستکتومی در بیمارانی که خطر عود سرطان بالاتر است توصیه می‌شود. این بیماران ممکن است درگیری غدد لنفاوی، تومورهای بزرگ یا حاشیه جراحی مثبت داشته باشند. پرتودرمانی به کاهش احتمال عود در دیواره قفسه سینه و نواحی لنفاوی کمک می‌کند. این درمان نقش مهمی در بهبود کنترل موضعی بیماری دارد.

پرتودرمانی قبل از جراحی سینه

در برخی موارد خاص، پرتودرمانی پیش از جراحی برای کوچک‌ کردن تومور انجام می‌شود. کاهش اندازه تومور می‌تواند انجام جراحی را آسان‌تر کرده و شانس حفظ سینه را افزایش دهد. این روش در تومورهای بزرگ یا پیشرفته به کار می‌رود. تصمیم‌گیری درباره آن نیازمند ارزیابی دقیق بیمار است.

پرتودرمانی در سرطان سینه پیشرفته یا متاستاتیک

در مراحل پیشرفته، رادیوتراپی سرطان سینه بیشتر با هدف تسکین علائم سرطان سینه انجام می‌شود. این روش می‌تواند درد، خونریزی یا فشار ناشی از تومور را کاهش دهد. پرتودرمانی در این شرایط به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک می‌کند. هدف اصلی در این مرحله، کنترل علائم و راحتی بیمار است.

پرتودرمانی پس از شیمی‌درمانی

در بیمارانی که شیمی‌ درمانی سرطان سینه دریافت کرده‌اند، رادیوتراپی پس از پایان دوره درمان آغاز می‌شود. این ترتیب باعث افزایش اثربخشی کلی درمان می‌شود. پرتو درمانی به از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌ مانده کمک می‌کند. زمان شروع آن بر اساس شرایط و پاسخ بیمار تعیین می‌گردد.

مکانیسم اثر پرتودرمانی بر سرطان سینه

در پرتودرمانی سرطان سینه، از پرتوهای یونیزه‌ کننده با انرژی بالا برای آسیب رساندن به ساختار ژنتیکی سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این پرتوها با ایجاد تخریب در DNA، مانع رشد و تقسیم سلول‌های بدخیم شده و در نهایت باعث مرگ آن‌ها می‌گردند. اثر پرتودرمانی می‌تواند به‌ صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر سلول‌های سرطانی اعمال شود و اساس علمی اثربخشی این روش را تشکیل می‌دهد.

مکانیسم‌های اثر پرتودرمانی بر سرطان سینه شامل موارد زیر است:

• آسیب مستقیم به DNA سلول‌های سرطانی: پرتوها باعث ایجاد شکست در رشته‌های DNA می‌شوند که سلول‌های بدخیم توانایی ترمیم کامل آن را ندارند.
• تولید رادیکال‌های آزاد: پرتودرمانی با ایجاد رادیکال‌های آزاد، استرس اکسیداتیو شدیدی در سلول‌های سرطانی ایجاد می‌کند که منجر به تخریب آن‌ها می‌شود.
• اختلال در چرخه تقسیم سلولی: آسیب ژنتیکی باعث توقف چرخه سلولی و جلوگیری از تکثیر سلول‌های سرطانی می‌گردد.
• حساسیت بیشتر سلول‌های سرطانی نسبت به سلول‌های سالم: سلول‌های بدخیم در مقایسه با بافت‌های سالم، توانایی کمتری در ترمیم آسیب‌های ناشی از پرتو دارند.
• حفظ نسبی بافت‌های سالم اطراف: بافت‌های سالم به دلیل مکانیسم‌های ترمیمی قوی‌تر، آسیب‌های خفیف را جبران می‌کنند که این موضوع پایه ایمنی پرتودرمانی است.

این تفاوت زیستی میان سلول‌های سالم و سرطانی، امکان استفاده مؤثر و ایمن از پرتودرمانی را در درمان سرطان فراهم می‌کند و موجب هدف‌گیری دقیق تومور با حداقل آسیب به بافت‌های طبیعی اطراف می‌شود.

اگر درباره این موضوع نیاز به مشاوره دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود:

انواع پرتو درمانی سرطان سینه

روش‌های مختلفی از پرتو درمانی سرطان سینه وجود دارد که بسته به شرایط بیمار، مرحله بیماری و نظر پزشک انتخاب می‌شوند.

پرتو درمانی خارجی

این شایع‌ترین نوع پرتو درمانی سرطان سینه است که در آن پرتوها از خارج بدن و با استفاده از دستگاهی به نام شتاب‌ دهنده خطی به ناحیه مورد نظر تابانده می‌شوند. درمان به صورت سرپایی انجام می‌شود و هر جلسه فقط چند دقیقه طول می‌کشد. این روش بدون درد است و نیازی به بستری شدن ندارد.

پرتو درمانی سه‌ بعدی

در این روش، با استفاده از تصاویر دقیق سی تی‌ اسکن، شکل و محل دقیق تومور مشخص می‌شود. سپس پرتوها به‌ صورت سه‌ بعدی و دقیق به ناحیه سرطانی هدایت می‌شوند. این کار باعث می‌شود بافت‌های سالم اطراف کمتر در معرض اشعه قرار بگیرند و عوارض درمان کاهش یابد.

پرتو درمانی تطبیقی

پرتو درمانی IMRT نوع پیشرفته‌تری از رادیوتراپی است که شدت پرتو در بخش‌های مختلف تنظیم می‌شود. این ویژگی کمک می‌کند دوز کمتری به اندام‌های حساس مانند قلب و ریه‌ها برسد. به همین دلیل، این روش برای بیماران با تومورهای نزدیک به این اندام‌ها بسیار مناسب است.

پرتو درمانی داخل حفره‌ای

در این روش، منبع اشعه به‌طور مستقیم در محل تومور یا بستر آن قرار داده می‌شود. براکی‌ تراپی معمولا در بیماران منتخب و گاهی همزمان با جراحی انجام می‌گیرد. این روش باعث می‌شود دوز بالایی از اشعه به ناحیه مورد نظر برسد و بافت‌های سالم اطراف کمتر آسیب ببینند.

مزایای پرتو درمانی در سرطان سینه

پرتو درمانی سرطان سینه دارای مزایای متعددی است که آن را به بخشی جدایی‌ ناپذیر از درمان تبدیل کرده است:

• کاهش چشمگیر خطر عود موضع
• امکان حفظ سینه در بسیاری از بیماران
• افزایش بقا در بیماران پرخطر
• درمان هدفمند با حداقل آسیب به بافت‌های سالم
• قابلیت ترکیب با سایر روش‌های درمانی

راه های ارتباطی با بهترین دکتر شیمی درمانی در تهران

پرتو درمانی در کنار سایر روش‌های درمانی

رادیوتراپی سرطان سینه به‌ عنوان بخشی از یک برنامه درمانی ترکیبی و مرحله‌ به‌ مرحله استفاده می‌شود تا اثربخشی درمان افزایش یابد و احتمال بازگشت بیماری کاهش پیدا کند. انتخاب و ترتیب این روش‌ها بر اساس نوع سرطان، مرحله بیماری و شرایط هر بیمار انجام می‌شود. پرتودرمانی می‌تواند در کنار سایر روش‌های درمانی به شکل‌های زیر مورد استفاده قرار گیرد:

• پرتودرمانی اغلب پس از جراحی انجام می‌شود تا سلول‌های سرطانی باقی‌ مانده در بافت سینه یا غدد لنفاوی از بین بروند و خطر عود سرطان سینه موضعی کاهش یابد.
• در بسیاری از بیماران، پرتودرمانی پس از پایان شیمی‌درمانی انجام می‌شود تا هر یک از این روش‌ها بیشترین اثربخشی درمانی خود را داشته باشند.
• در بیمارانی که گیرنده‌های هورمونی مثبت دارند، پرتودرمانی در کنار هورمون‌درمانی به کنترل بهتر و طولانی‌مدت بیماری کمک می‌کند.
• در برخی انواع سرطان سینه، پرتودرمانی همراه با درمان‌های هدفمند استفاده می‌شود تا سلول‌های سرطانی از مسیرهای مختلف مورد حمله قرار گیرند.

این رویکرد چندوجهی باعث می‌شود درمان به‌ صورت شخصی سازی شده، انجام شود و شانس کنترل بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران افزایش یابد.

تعداد جلسات پرتو درمانی سرطان پستان

مدت زمان پرتو درمانی سرطان سینه به نوع درمان، مرحله بیماری و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد، اما در اغلب موارد بین ۳ تا ۶ هفته طول می‌کشد. درمان به‌ صورت سرپایی انجام می‌شود و بیمار هفته‌ای ۵ روز تحت رادیوتراپی سینه قرار می‌گیرد. هر جلسه زمان کوتاهی دارد و خود تابش اشعه فقط چند دقیقه طول می‌کشد، بنابراین بیشتر بیماران می‌توانند در طول دوره درمان فعالیت‌های روزمره خود را ادامه دهند.

تعداد جلسات پرتو درمانی سرطان پستان بین ۱۵ تا ۳۰ جلسه متغیر است و بر اساس دوز مورد نیاز و روش درمانی تعیین می‌شود. در سال‌های اخیر، روش‌های جدیدتر مانند هیپوفرکشن امکان ارائه دوز بالاتر اشعه در تعداد جلسات کمتر را فراهم کرده‌اند، بدون آنکه اثربخشی درمان کاهش یابد. انتخاب تعداد جلسات و طول دوره درمان به‌ طور دقیق توسط متخصص و بر اساس شرایط هر بیمار انجام می‌شود تا بهترین نتیجه درمانی حاصل گردد.

عوارض پرتو درمانی سرطان سینه

مانند هر روش درمانی دیگر، پرتو درمانی سرطان سینه می‌تواند با عوارضی همراه باشد که اغلب قابل‌ کنترل و موقتی هستند. عوارض شایع شامل:

• التهاب و تغییرات پوستی
• خستگی
• تورم خفیف سینه
• سفتی بافت درمان‌ شده

عوارض دیررس مانند آسیب قلبی یا ریوی نادر هستند و با تکنیک‌های مدرن تا حد زیادی کاهش یافته‌اند.

❓سوالات متداول درباره پرتو درمانی سرطان سینه

نتیجه‌گیری

رادیوتراپی سرطان سینه یکی از موثرترین و علمی‌ترین روش‌ها در درمان سرطان سینه محسوب می‌شود که با کاهش خطر عود، افزایش بقا و حفظ کیفیت زندگی بیماران نقش حیاتی دارد. انتخاب صحیح بیمار، تکنیک مناسب و اجرای دقیق درمان تحت نظر تیم تخصصی، کلید دستیابی به بهترین نتایج درمانی است. این روش، امروزه جایگاهی تثبیت‌شده در درمان استاندارد سرطان سینه دارد و همچنان با پیشرفت فناوری، ایمن‌تر و مؤثرتر می‌شود.